เสน่ห์ปากแม่น้ำท่าจีน ท่าฉลอมกับมหาชัย จังหวัดสมุทรสาคร สองเมืองคู่ตรงข้ามคนละฝั่งแม่น้ำท่าจีนบริเวณที่บรรจบกับเวิ้งทะเลกว้างของอ่าวไทย สองเมืองที่มีทั้งเรื่องราวประวัติศาสตร์ ผู้คน วิถีประมง และความอุดมสมบูรณ์ของธรรมชาติที่ซ่อนตัวอยู่หลังอาคารตึกแถวและโรงงานอุตสาหกรรมน้อยใหญ่

ทุ่งแสงตะวันยุคแพลตฟอร์มออนไลน์เปลี่ยนการนำเสนอเป็นซีรีส์ต่างๆ เดือนเมษายน 2569 เป็นต้นไป เข้าสู่ซีรีส์ใหม่ “ท่าฉลอม-มหาชัย” บอกเล่าเรื่องราวต่างๆ ต่อเนื่องกันยาวๆ ผ่านเพจเฟซบุ๊กและยูทูบช่อง PayaiTV

เมืองศิลปะร่วมสมัย

หากดูผ่านแผนที่จะเห็นว่า ณ ปลายสุดของแม่น้ำท่าจีนไหลลงทะเล ฝั่งมหาชัยมีความเป็นเมือง ผู้คนแออัด ตลาดการค้า เชื่อมโยงเข้ากรุงเทพฯ โดยตรง แต่ถ้าจะไปท่าฉลอมต้องนั่งเรือข้ามแม่น้ำท่าจีนไปขึ้นอีกฟากฝั่ง ท่าฉลอมยังรักษาบรรยากาศความเป็นเมืองเก่าเอาไว้ได้มาก แต่ไม่ว่าจะมองจากมุมเมืองใดก็ล้วนทำให้คิดถึงเพลงยุคคุณพ่อคุณแม่ยังหนุ่มสาวที่มีเนื้อหาน่ารัก

“พี่อยู่ไกลถึงท่าฉลอม แต่พี่ไม่ตรอมเพราะรักพยอมยามยาก ออกทะเลจะหาปลามาฝาก แม่คุณขวัญใจคนยากรับของฝากจากพี่ได้ไหม โปรดเมตตารักพี่สักนิด พี่มอบชีวิตอุทิศให้สาวมหาชัย แบกความรักข้ามทะเลมาให้ ฝ่าลมและคลื่นเท่าไหร่ รักจึงได้ว่ายน้ำข้ามมา….” เพลงนี้ ความรักโรแมนติก มีทั้งเรื่องภูมิศาสตร์ของเมืองคู่ท่าฉลอม-มหาชัย บอกเล่าวิถีชีวิตและทรัพยากรท้องถิ่นกลายเป็นเพลงคลาสสิคเพลงหนึ่งจนถึงปัจจุบัน

เมืองท่าตั้งแต่อดีตถึงปัจจุบัน

ฉลอม คือ เรือประมงชนิดหนึ่ง เมื่อเรือนี้จอดกันเรียงรายจึงกลายเป็นชื่อท่าเรือฉลอมหรือท่าฉลอม เริ่มกันที่ประวัติศาสตร์ชื่อบ้านนามเมืองกันเลย แล้วเราก็เดินเข้าสู่หน้าประวัติศาสตร์ที่เล่าเรื่องผ่านสตรีตอาร์ตที่กระจายตัวอยู่ตามกำแพงบ้านผนังไม้ต่างๆ รวมถึงฝาท่อบนพื้นถนนซึ่งออกแบบไว้น่ารัก จะอินมากขึ้นหากมองหาสามล้อของบรรดาลุงๆ ที่ยังปั่นบริการแบบประวัติศาสตร์ที่ยังมีชีวิต คนท้องถิ่นที่นี่ชอบเดินทางคล่องด้วยมอเตอร์ไซค์มากกว่ารถยนต์

ทีมงานทุ่งแสงตะวันตั้งกล้องจับภาพนกนางแอ่นกำลังทยอยบินเข้าไปในวิหารวัดช่องลมในยามโพล้เพล้ พี่นก นิรมล เมธีสุวกุล นั่งคุยกับตัวแทนชุมชนท่าฉลอมหลายท่านซึ่งมาต้อนรับและอธิบายข้อมูลต่างๆ จากมุมมองภาคประชาสังคม คุยกันตั้งแต่เรื่องพระประธานในอุโบสถมี 11 นิ้วจริงหรือ เรื่องเหตุใดนกนางแอ่นจึงมาทำรังอยู่ในวิหารที่ขรึมขลังของวัดทั้งที่เสียงพิธีกงเต๊ก เสียงสวดมนต์ เสียงลำโพงดังสนั่น ผู้คนขวักไขว่ทุกวัน ไปจนถึงเรื่องจะอนุรักษ์ป่าจากป่าชายเลนในท้องถิ่นได้อย่างไร ฯลฯ

พี่นกพบปะคุณจิรพันธ์ พรหมรักษา

พี่นก นิรมล เมธีสุวกุล กล่าวว่า “ทุ่งแสงตะวันเดอะซีรีส์ในปี 2569 ไตรมาสแรกเราสนุกกับเรื่องราวจากมหาสารคาม ไตรมาสสองว่าด้วยเรื่องท่าฉลอม-มหาชัย มีทั้งหมดสี่ตอน ตั้งแต่ประวัติศาสตร์ แหล่งท่องเที่ยว วิถีชีวิตคนริมแม่น้ำ ทรัพยากรป่าชายเลนที่น่าเป็นห่วงเพราะกระทบทั้งพืชพรรณและชีวิตสัตว์ โดยเฉพาะป่าจากและปลากัดมหาชัย แต่ละซีรีส์จะมีทั้งเรื่องราวใหม่ๆ และการเยือนพื้นที่ที่เคยถ่ายทำมาก่อนว่าปัจจุบันเปลี่ยนแปลงไปอย่างไร มาที่ท่าฉลอม-มหาชัย เจ้าถิ่นต้อนรับอบอุ่น ขอขอบคุณทุกท่านทุกคน”

ท่าฉลอมรากเหง้าเดิมมีทั้งคนไทย คนจีน ความเชื่อแบบจีนดั้งเดิม พุทธ คริสต์ ระยะหลังมีแรงงานข้ามชาติ วัดหลายวัดมีพุทธศิลป์แบบมอญ ไทใหญ่ เจือเข้ามาเพื่อปลอบประโลมคนที่พลัดบ้านเมืองมาใช้แรงงานในท่าฉลอมมหาชัยได้ทำบุญทำทานในวันสำคัญทางศาสนา

เสน่ห์ปากแม่น้ำท่าจีน ท่าฉลอมกับมหาชัย

วัดช่องลม พระอารามหลวงคู่บ้านคู่เมือง ลมที่พัดผ่านรอยต่อระหว่างแม่น้ำท่าจีนกับอ่าวไทยทำให้ที่นี่เย็นสบาย ติดกับวัดช่องลมคือโบสถ์นักบุญอันนา อันซีนมากๆ คือพวกเรานั่งชมพระแม่อันนาหมุน 360 องศานั้นอย่างชื่นชมความคิดของศาสนิก ชาวบ้าน ร้านค้า และชาวประมง ที่คิดค้นวิธีการให้พระแม่อันนาหมุนได้รอบทิศ เป็นนัยยะของการอวยพรและปกป้องผู้คนทั้งบนฝั่งและที่กำลังล่องเรือเข้าออกอ่าวไทยอันเวิ้งว้าง

จิรพันธ์ พรหมรักษา อุปนายกสมาคมปลากัด ซึ่งเป็นแหล่งข่าวสำคัญเกี่ยวกับปลากัดหายาก “ปลากัดมหาชัย” ร่วมสังเกตการณ์อยู่ใกล้ๆ บอกว่า “ดีใจ เมืองเล็กๆ ที่เป็นทางผ่านจะถูกหยิบนำมาเล่าให้เห็นแง่มุมหลายๆ มิติ ทั้งวัฒนธรรม ความเป็นอยู่ และธรรมชาติดั้งเดิมที่ผูกพันกับคนในท้องถิ่น ส่วนตัวถึงไม่ใช่คนสมุทรสาครโดยกำเนิด แต่ด้วยความผูกพันกับที่นี่รู้สึกภูมิใจมากๆ ที่จะมีเรื่องราวถ่ายทอดออกไปครับ”

รัตนาภรณ์ ละมูลเจริญ ครีเอทีฟทุ่งแสงตะวัน กล่าวว่า “ปกติก็ออกต่างจังหวัดไกลๆ วันหนึ่งเคยมาถ่ายทำเรื่องปลากัดมหาชัย ทำให้ได้เห็นว่าพื้นที่ใกล้กรุงเทพฯ ยังมีเรื่องราวอีกหลายมิติ ที่มหาชัยมีทั้งความเจริญและความดั้งเดิม แต่หลายอย่างที่ดีกำลังจะหายไป ได้รับรู้ว่าคนท้องถิ่นในชุมชนพยายามรักษาและฟื้นฟูหลายอย่างให้คงอยู่ต่อไปเพราะรู้คุณค่า เลยคิดว่าอยากจะมีส่วนช่วยชุมชนและช่วยสื่อสารประเด็นต่างๆ การเตรียมซีรีส์ใหม่นี้ทำให้ได้รู้จักแหล่งข่าวและเป็นอย่างที่คิด ทุกคนมีพลังมาก มีเรื่องราวน่าสนใจเยอะเลย”

ข้ามฟากมาฝั่งมหาชัย บรรยากาศจะเปลี่ยนจากความสโลว์ไลฟ์กลายเป็นความคึกคักของเมืองเศรษฐกิจศูนย์กลางอาหารทะเลระดับประเทศ แต่ท่ามกลางความวุ่นวายยังมีแง่มุมของธรรมชาติที่น่าอัศจรรย์ซ่อนอยู่

โบสถ์นักบุญอันนา

ริมน้ำท่าจีน ในอดีตริมน้ำเต็มไปด้วยป่าจากเรียงราย ปัจจุบันการใช้ที่ดินเปลี่ยนไป มีการทำผนังเขื่อนเป็นระยะ มีแนวป่าจากกลายเป็นหย่อมๆ เล็กบ้างใหญ่บ้าง ป่าจากเหล่านี้เป็นระบบนิเวศสำคัญที่เป็นแหล่งกำเนิดของ “ปลากัดมหาชัย” ปลากัดสายพันธุ์แท้ที่มีเอกลักษณ์ตรงเกล็ดสีเขียวอมฟ้าแวววาวเหมือนมรกต หาพบได้เฉพาะในพื้นที่รอยต่อระหว่างน้ำจืดและน้ำเค็มในแถบนี้เท่านั้น

นกนางแอ่น วัดช่องลม

เด็กที่เคยถ่ายทำเริ่มเติบโตแขนขายาวเก้งก้าง แต่ยังเบิกบานสดใสตามวัย ที่เพิ่มเติมคือความมั่นอกมั่นใจ เดินนำพี่ๆ ทีมงานเข้าป่าจากพาสำรวจแหล่งปลากัดมหาชัยอย่างคล่องแคล่ว คำถามของพี่ๆ คือ ป่าจากลดลงไปหรือเปล่า น้ำเน่าเพิ่มขึ้นไหม ผลกระทบจากการสร้างเขื่อนกั้นน้ำจืดน้ำทะเลเป็นอย่างไรบ้าง พอออกอากาศเรื่องปลากัดมหาชัยไป ปลากัดมหาชัยยังสบายดีไหม เสียงเด็กๆ ตอบแว่วมาจากป่าจากไกลๆ

ป่าจากที่น่าเป็นห่วง

ติดตามเรื่องราวเหล่านี้ในรายการทุ่งแสงตะวัน ซีรีส์ “ท่าฉลอม-มหาชัย” ทางออนไลน์ คลิกชมได้ทุกที่ทุกเวลา เริ่มเสาร์ที่ 11 เมษายน 2569 ทางเพจ Facebook : ทุ่งแสงตะวัน และ YouTube : Payai TV

อาทร ริมทาง