จังหวัดนครพนมพบหลักฐานยุคก่อนประวัติศาสตร์น้อยมาก มีแหล่งโบราณคดีบ้านกุดฉิมเพียงแห่งเดียวที่เป็นตัวแทนสำคัญ จากการค้นพบแหล่งโบราณคดีนาหนอกจอกเป็นหลักฐานใหม่ เศษภาชนะดินเผามีรูปทรงและการตกแต่งที่หลากหลายจำนวนมากกระจายในพื้นที่ ชิ้นส่วนกำไลสำริด ลูกปัดแก้วสีฟ้า  ตลอดจนร่องรอยกลุ่มภาชนะดินเผาสันนิษฐานว่าเป็นของอุทิศให้กับศพ  ช่วยสนับสนุนการตั้งถิ่นฐานยุคก่อนประวัติศาสตร์ในพื้นที่จังหวัดนครพนม เติมเต็มพัฒนาการทางประวัติศาสตร์ของจังหวัดได้ชัดเจนขึ้น

อย่างไรก็ตาม ปัจจุบันสภาพแหล่งโบราณคดีน่าเป็นห่วง เพราะพื้นที่ถูกปรับทำเกษตรกรรม ส่งผลให้หลักฐานต่าง ๆ ถูกทำลายไปมาก ส่วนโบราณวัตถุส่วนหนึ่งนำมาเก็บรักษาที่องค์การบริหารส่วนตำบลกุดฉิม บ้านกุดฉิม ต.กุดฉิม อ.ธาตุพนม จ.นครพนม นำมาสู่การผนึกพลังครั้งสำคัญเพื่อรักษาคุ้มครองแหล่งโบราณคดีในฐานะแหล่งเรียนรู้ที่สำคัญของ จ.นครพนม

นางสาวซาบีดา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม ลงพื้นที่ จ.นครพนม ตรวจเยี่ยมแนวทางการพัฒนาแหล่งเรียนรู้และแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรม ณ องค์การบริหารส่วนตำบลกุดฉิม โดยมีว่าที่พันตรี อดิศักดิ์ น้อยสุวรรณ ผู้ว่าราชการจังหวัดนครพนม นางสาวเพชรรัตน์ สายทอง หัวหน้าผู้ตรวจราชการกระทรวงวัฒนธรรม นพ.อลงกต มณีกาศ สส.นครพนม เขต 3 พันตำรวจตรี รหัสชัย ศรีสุงมัง นายก อบต.กุดฉิม และชาวบ้านกุดฉิม เข้าร่วม เมื่อวันที่ 1 พ.ค.2569 ที่ผ่านมา

โอกาสนี้ รมว.วธ. เป็นประธานในพิธีรับมอบโบราณวัตถุอายุ  3,000 -2,300 ปี ซึ่งขุดค้นเมื่อปี 2553 จากแหล่งโบราณคดีกุดฉิม อาทิ ภาชนะดินเผาก้นกลม ภาชนะดินเผาเนื้อดินและเศษภาชนะดินเผา ตราประทับดินเผา ชิ้นส่วนเครื่องมือเหล็ก เครื่องประดับสำริด ลูกปัดแก้ว ณ บริเวณด้านหน้าพิพิธภัณฑ์บ้านกุดฉิม โดยมีนายสีหนาท ละมุลมอญ เป็นผู้แทนในการมอบ จากนั้น  รมว.วธ.ส่งมอบโบราณวัตถุดังกล่าวให้แก่นายก อบต.กุดฉิม เพื่อเก็บรักษาและพัฒนาเป็นแหล่งเรียนรู้ทางโบราณคดี ประวัติศาสตร์ และวัฒนธรรมของ จ.นครพนม โดยมีผู้แทนสำนักศิลปากรที่ 9 กรมศิลปากร ปราชญ์ชาวบ้าน และผู้นำชุมชนนำเยี่ยมชมโบราณวัตถุภายในพิพิธภัณฑ์บ้านกุดฉิม ซึ่งจัดแสดงโบราณวัตถุล้ำค่าจากทั้งสองแหล่งในพื้นที่ พร้อมพิธีมอบเกียรติบัตรให้กับผู้ส่งมอบโบราณวัตถุ 18 ราย ให้เก็บรักษา ณ พิพิธภัณฑ์บ้านกุดฉิม เพื่อพัฒนาแหล่งเรียนรู้ทางโบราณคดี

นางสาวซาบีดา กล่าวว่า  จังหวัดนครพนมมีศักยภาพสูงในการพัฒนาเป็นเมืองท่องเที่ยววัฒนธรรมเชิงสร้างสรรค์ ทั้งด้านประวัติศาสตร์ โบราณคดี ศาสนา วิถีชีวิต และอัตลักษณ์ชุมชน การลงพื้นที่ครั้งนี้มุ่งเน้นบูรณาการความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน และชุมชนขับเคลื่อนทุนทางวัฒนธรรมให้เกิดมูลค่าทางเศรษฐกิจอย่างเป็นรูปธรรม วธ.ให้ความสำคัญการส่งเสริมงานด้านโบราณคดี ทุนทางวัฒนธรรมอันทรงคุณค่า สะท้อนรากฐานประวัติศาสตร์ชาติและเป็นแหล่งเรียนรู้สำคัญในการต่อยอดสู่ความมั่นคงของชุมชนและประเทศ  

“ การรับมอบโบราณวัตถุอายุ 3,000 -2,300 ปี จากแหล่งโบราณคดีกุดฉิม ถือเป็นก้าวสำคัญในการพัฒนาแหล่งเรียนรู้ของชุมชนให้ประชาชน เยาวชน และนักท่องเที่ยวได้ศึกษาเรียนรู้รากเหง้าทางวัฒนธรรมของพื้นที่ นอกจากนี้ วธ. และจังหวัดนครพนมพร้อมจะร่วมมือพัฒนาแหล่งโบราณคดีนาหนองจอก ซึ่งมีคุณค่าทางประวัติศาสตร์และภูมิปัญญาท้องถิ่น ชื่นชมชาวตำบลกุดฉิม ที่ร่วมกันอนุรักษ์แหล่งโบราณคดีนาหนองจอก ในส่วนกรมศิลปากรจะเข้ามาให้ความรู้แก่เจ้าของที่ดินและหน่วยงานฝ่ายปกครองในพื้นที่เพื่อตระหนักถึงความสำคัญ บูรณาการดูแลรักษาและส่งเสริมสู่แหล่งเรียนรู้สำคัญของจังหวัด เป็นอีกหมุดหมายสำคัญในภาคอีสาน  ร่วมกันเผยแพร่ UNSEEN ไท ไทย ให้สังคม ได้เห็นคุณค่า “ นางสาวซาบีดา กล่าว

สำหรับแหล่งโบราณคดีนาหนองจอกตั้งอยู่ระหว่างห้วยทม (ห้วยกุดฉิม) ไหลผ่านทางด้านตะวันตก และห้วยเซือม ไหลผ่านด้านตะวันออกของแหล่งโบราณคดี บริเวณห้วยทมมีสระน้ำขนาดใหญ่เรียกว่า  “หนองจอก” เป็นสระน้ำมีมาแต่โบราณ ชาวกุดฉิมนิยมเรียกนาบริเวณนั้นว่า “นาหนองจอก”  จึงนำมาตั้งเป็นชื่อแหล่งโบราณคดี จากข้อมูลกรมศิลปากรแหล่งโบราณคดีนาหนองจอกมีความคล้ายคลึงกับแหล่งโบราณคดีบ้านกุดฉิมอย่างมาก โดยเฉพาะการตกแต่งภาชนะด้วยเส้นนูนแล้วกดจุดเรียงเป็นแถว สันนิษฐานเบื้องต้นว่ามีอายุร่วมสมัยกัน

นอกจากนี้ รมว.วธ.เดินทางไปอำเภอเรณูนคร ตรวจเยี่ยมวัดพระธาตุเรณู ลานวัฒนธรรม และโรงละครเมืองเรณูนครพื้นที่สำคัญส่งเสริมอัตลักษณ์ท้องถิ่นและการมีส่วนร่วมของชุมชน พร้อมเยี่ยมชมถนนสายวัฒนธรรมเมืองพนม อำเภอธาตุพนม สนับสนุนผู้ประกอบการสินค้าไทย ผลิตภัณฑ์ชุมชน และเศรษฐกิจฐานราก โดยรมว.วธ.ให้นโยบายพัฒนาแหล่งท่องเที่ยวให้มีคุณภาพ เชื่อมโยงแหล่งเรียนรู้ พิพิธภัณฑ์ ศาสนสถาน ถนนสายวัฒนธรรม สินค้าชุมชน และวิถีชีวิตท้องถิ่นเข้าด้วยกันเพื่อให้นครพนมเป็นต้นแบบเมืองท่องเที่ยววัฒนธรรมเชิงสร้างสรรค์สร้างรายได้ให้ประชาชนอย่างยั่งยืน