สรรพากรคำนวณภาษีจากรายได้ก่อนหักค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์ม ส่วนค่าคอมมิชชันนับเป็นรายจ่ายที่นำมาหักลดหย่อนได้ต่างหาก

พ่อค้าแม่ค้าออนไลน์จำนวนมากเข้าใจผิดว่าต้องเสียภาษีจากยอดเงินที่โอนเข้าบัญชีหลังหักค่าธรรมเนียมแพลตฟอร์มแล้ว แต่ความจริงกรมสรรพากรคำนวณภาษีเงินได้บุคคลธรรมดาจาก “ยอดขายเต็ม” ก่อนหักค่าธรรมเนียมใด ๆ ทั้งสิ้น ส่วนค่าธรรมเนียมที่แพลตฟอร์มหักไปนั้นถือเป็น “รายจ่าย” อีกรายการหนึ่งที่นำมาหักลดหย่อนได้ต่างหาก ไม่ใช่ตัวที่ทำให้ฐานรายได้ลดลงโดยอัตโนมัติ

ตามหลักภาษีเงินได้บุคคลธรรมดา มาตรา 40(8) รายได้จากการขายของออนไลน์นับเป็น “เงินได้” ทั้งก้อนตามราคาสินค้าที่ลูกค้าจ่ายจริง รวมค่าจัดส่ง ก่อนที่แพลตฟอร์มอย่าง Shopee, Lazada หรือ TikTok Shop จะหักค่าธรรมเนียมการขาย (Commission) และค่าธรรมเนียมการชำระเงิน (Payment Transaction Fee) ออกไป ศูนย์เรียนรู้ผู้ขายของ Shopee เองก็ระบุวิธีคำนวณรายได้ที่ต้องเสียภาษีไว้ในลักษณะเดียวกันโดยยึดจากยอดเงินได้ทั้งหมดของผู้ขาย ไม่ใช่ยอดหลังหักค่าธรรมเนียม

ตัวอย่างเช่น ร้านค้าขายเสื้อผ้าราคา 1,000 บาท บวกค่าส่ง 40 บาท รวมเป็น 1,040 บาท หากแพลตฟอร์มหักค่าคอมมิชชัน 70 บาทและ VAT อีกราว 4.90 บาท เงินที่โอนเข้าบัญชีจริงจะเหลือประมาณ 965 บาท แต่ในทางภาษี “รายได้” ที่ต้องนำไปคำนวณคือ 1,040 บาทเต็ม ส่วนค่าธรรมเนียม 70 บาทนั้นจะถูกนำไปหักออกในขั้นตอนคำนวณ “รายจ่าย” อีกที ไม่ใช่หักตั้งแต่ต้นทาง

การหักรายจ่ายทำได้ 2 แบบ คือหักตามจริงโดยต้องเก็บหลักฐานค่าใช้จ่ายทุกรายการรวมถึงใบแจ้งค่าธรรมเนียมจากแพลตฟอร์ม หรือหักแบบเหมา 60% ของรายได้โดยไม่ต้องมีหลักฐาน เมื่อหักรายจ่ายแล้วจึงหักค่าลดหย่อนส่วนตัว 60,000 บาท ได้เป็น “เงินได้สุทธิ” ที่นำไปคำนวณภาษีตามอัตราก้าวหน้า ยิ่งรายได้สุทธิสูง อัตราภาษีก็ยิ่งสูงตามขั้นบันได

สำหรับผู้ขายที่มียอดขายรวมทุกช่องทางเกิน 1.8 ล้านบาทต่อปี จะต้องจดทะเบียนภาษีมูลค่าเพิ่ม (VAT) ภายใน 30 วันนับจากวันที่ยอดขายเกินเกณฑ์ และยอดขายที่นับรวมนี้คือรายได้รวมก่อนหักค่าใช้จ่าย ไม่ใช่แค่ยอดจากแพลตฟอร์มเดียว เมื่อจด VAT แล้วต้องยื่นแบบ ภ.พ.30 ทุกเดือนภายในวันที่ 15 ของเดือนถัดไป แม้เดือนนั้นไม่มียอดขายก็ต้องยื่น

อีกจุดที่ผู้ขายต้องรู้คือ ตั้งแต่รอบบัญชีปี 2567 เป็นต้นมา แพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซที่จดทะเบียนในไทยมีหน้าที่ส่งข้อมูลรายได้ของผู้ขายให้กรมสรรพากรโดยตรง ซึ่งเป็นข้อมูลยอดขายเต็มจากระบบแพลตฟอร์ม ไม่ใช่ยอดหลังหักค่าธรรมเนียม หากผู้ขายยื่นภาษีโดยใช้ตัวเลขยอดเงินที่โอนเข้าบัญชีเพียงอย่างเดียว ตัวเลขจะไม่ตรงกับข้อมูลที่สรรพากรได้รับจากแพลตฟอร์ม และอาจถูกเรียกตรวจสอบย้อนหลังได้

คำแนะนำสำหรับผู้ขายออนไลน์คือให้บันทึกบัญชีแยกรายได้กับค่าธรรมเนียมเป็นคนละรายการตั้งแต่ต้น เก็บใบแจ้งหนี้หรือใบกำกับภาษีค่าธรรมเนียมจากแพลตฟอร์มไว้ทุกเดือนเพื่อใช้เป็นหลักฐานหักรายจ่ายตามจริง และตรวจสอบยอดขายสะสมทั้งปีอย่างสม่ำเสมอเพื่อไม่ให้พลาดกำหนดจด VAT

• แม่ค้าออนไลน์จ่ายภาษียังไง เช็กเอกสารที่ต้องใช้ พร้อมขั้นตอนการยื่นภาษี
• หมดเขตยื่นภาษีออนไลน์ 2568 ยื่นล่าช้าต้องทำยังไง เสี่ยงค่าปรับ บวกเงินเพิ่ม
• วิธียื่นภาษีออนไลน์ 2565 จากภาษีเงินได้ปี 2564

แหล่งข้อมูลอ้างอิง

• Shopee Seller Center
• FlowAccount
• PEAK Account
• ธนาคารกสิกรไทย

ข่าวล่าสุด