เดม จูดี เดนช์ นักแสดงเจ้าของรางวัลออสการ์ เผยผลกระทบจากโรคจอประสาทตาเสื่อม มองเห็นเพียงโครงร่าง อ่านบท ดูโทรทัศน์ไม่ได้

เดม จูดี เดนช์ นักแสดงชาวอังกฤษวัย 91 ปี เปิดใจถึงการสูญเสียการมองเห็นอย่างรุนแรงจากโรคจอประสาทตาเสื่อมตามวัย หรือ Age-related Macular Degeneration (AMD) ซึ่งทำให้เธอไม่สามารถจดจำใบหน้า อ่านบทภาพยนตร์ หรือมองเห็นภาพจากโทรทัศน์ได้เหมือนเดิม

ย้อนไปในช่วงปลายปี 2568 เดนช์อธิบายว่า เธอยังมองเห็นโครงร่างของคนรู้จักและจำได้ผ่านการแต่งกายที่คุ้นเคย แต่ไม่สามารถแยกแยะใบหน้าของผู้คนได้แล้ว รวมถึงดูภาพจากโทรทัศน์หรืออ่านข้อความไม่ได้

ผลกระทบของโรคไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการทำงาน เดนช์ยอมรับว่า บางครั้งคนรู้จักอาจคิดว่าเธอหยิ่ง วางตัวสูงส่ง หรือไม่ยอมทักทาย ทั้งที่ความจริงเธอมองไม่เห็นว่าอีกฝ่ายเป็นใคร

ปัญหานี้เคยเกิดขึ้นมาหลายปีแล้ว ย้อนกลับไปเมื่อปี 2556 เธออธิบายว่าต้องขอให้เพื่อนเดินเข้ามาแนะนำตัว เพราะอาจเดินผ่านคนรู้จักโดยไม่ทันจำได้ ขณะที่อาการในปัจจุบันรุนแรงขึ้นจนใบหน้าของคนที่อยู่ใกล้ยังดูคล้ายถูกปกคลุมด้วยหมอก

เมื่อต้นปี 2568 เดนช์ยังเผยว่า ไม่สามารถเดินทางออกจากบ้านหรือไปร่วมงานตามลำพังได้อีก เพราะเสี่ยงเดินชนสิ่งของหรือหกล้ม จำเป็นต้องมีคนคอยอยู่ด้วยเสมอ

ในการให้สัมภาษณ์นิตยสาร Radio Times ซึ่งเผยแพร่วันที่ 8 ธันวาคม 2568 ก่อนวันเกิดอายุครบ 91 ปีหนึ่งวัน เดนช์กล่าวว่า โรคในดวงตาทั้งสองข้างดำเนินมาถึงระยะที่ไม่สามารถรักษาให้ดีขึ้นได้แล้ว

เธอเรียกความจริงที่ต้องเผชิญว่า “หนักหนาสาหัส” พร้อมเล่าว่า ยังเปิดโทรทัศน์เพื่อฟังเสียงรายการโปรด แต่ไม่สามารถมองเห็นภาพบนหน้าจอได้

เมื่อปี 2555 ดารารุ่นใหญ่รายนี้ ได้รับการวินิจฉัยเป็น AMD ก่อนที่การมองเห็นจะถดถอยลงเรื่อย ๆ จนกระทบต่อการอ่าน การเดินทาง และการทำงานในกองถ่าย

AMD ทำไมยังเห็นโครงร่าง แต่จำใบหน้าไม่ได้

โรคจอประสาทตาเสื่อมตามวัยทำลายบริเวณจุดรับภาพชัดตรงกลางของจอประสาทตา ซึ่งมนุษย์ใช้สำหรับอ่านหนังสือ ดูรายละเอียด และจดจำใบหน้า

ผู้ป่วยจึงอาจยังมองเห็นภาพด้านข้างหรือรูปร่างโดยรวม แต่รายละเอียดตรงกลางพร่ามัว บิดเบี้ยว หรือกลายเป็นพื้นที่มืด โรคนี้ไม่ทำให้สูญเสียการมองเห็นทั้งหมด เพราะการมองเห็นรอบนอกมักยังเหลืออยู่

AMD แบ่งกว้าง ๆ เป็นชนิดแห้ง ซึ่งมักดำเนินอย่างค่อยเป็นค่อยไป และชนิดเปียก ซึ่งเกิดจากหลอดเลือดผิดปกติใต้จอประสาทตา อาจทำให้การมองเห็นเสียหายอย่างรวดเร็ว การรักษาตั้งแต่ระยะแรกสามารถช่วยชะลอโรคบางรูปแบบได้ แต่หากเกิดพังผืดหรือความเสียหายถาวรแล้ว ผู้ป่วยบางรายอาจไม่ตอบสนองต่อการรักษาเพิ่มเติม

อ่านบทไม่ได้ งานแสดงจึงแทบเป็นไปไม่ได้

เดนช์เคยใช้ความจำจากภาพเพื่อจำตำแหน่งและลำดับของบทพูดบนหน้ากระดาษ แต่เมื่อมองไม่เห็นตัวอักษร วิธีดังกล่าวจึงใช้ไม่ได้อีกต่อไป

ที่ผ่านมาเธออาศัยลูกสาว ตัวแทน เพื่อน และเพื่อนนักแสดงช่วยอ่านบทให้ฟังซ้ำ ๆ เพื่อจดจำด้วยเสียง อย่างไรก็ตาม เธอยอมรับเมื่อปี 2566 ว่าไม่สามารถมองเห็นสิ่งที่เกิดขึ้นในกองถ่าย และการเรียนบทขนาดยาวกลายเป็นเรื่องแทบเป็นไปไม่ได้

ผลงานภาพยนตร์ช่วงท้ายของเธอ ได้แก่ Allelujah และบทรับเชิญใน Spirited ซึ่งออกฉายในปี 2565 หลังจากนั้นเดนช์ไม่ได้กลับมารับบทภาพยนตร์ขนาดใหญ่ แม้ยังร่วมกิจกรรม การสัมภาษณ์ และงานพิเศษเป็นระยะ

แม้ข้อจำกัดด้านสายตาทำให้งานแสดงเต็มรูปแบบไม่สะดวก เดนช์ยังผูกพันกับบทประพันธ์ของวิลเลียม เชกสเปียร์ ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญของชีวิตการแสดงตลอดหลายทศวรรษ

ความจำระยะสั้นของเธออาจถดถอยจนจำไม่ได้ว่ามีนัดหมายอะไรในวันรุ่งขึ้น แต่กลับยังท่องบทเชกสเปียร์จำนวนมากจากความทรงจำได้ เธอเชื่อว่าจังหวะภาษาของเชกสเปียร์ฝังอยู่ในความทรงจำจากการแสดงซ้ำตลอดชีวิต

เดนช์ยังสนับสนุนโครงการสอนเชกสเปียร์สำหรับโรงเรียนของ Royal Shakespeare Company และดำรงตำแหน่งผู้อุปถัมภ์ Shakespeare Schools Foundation ซึ่งเปิดโอกาสให้เยาวชนเรียนรู้บทละครผ่านการลงมือแสดงจริง

ล่าสุดเมื่อวันที่ 31 สิงหาคม 2569 รายการพิเศษ Tea With Judi Dench Featuring Sir Ian McKellen ออกอากาศทาง Sky Arts พาเพื่อนนักแสดงระดับตำนานกลับมาพูดคุยถึงมิตรภาพ ผลงานละครเวที และการแสดง Macbeth ที่ทั้งคู่เคยร่วมงานกัน แสดงให้เห็นว่าแม้เดนช์ไม่สามารถกลับไปทำงานในรูปแบบเดิม แต่ยังคงมีบทบาทในแวดวงศิลปะการแสดง

จูดี เดนช์เป็นที่รู้จักทั่วโลกจากบท “เอ็ม” ผู้บังคับบัญชาหน่วยข่าวกรองอังกฤษในภาพยนตร์ James Bond รวมถึงผลงาน Mrs Brown, Philomena และ Belfast เธอคว้ารางวัลออสการ์นักแสดงสมทบหญิงจากบทสมเด็จพระราชินีนาถเอลิซาเบธที่ 1 ใน Shakespeare in Love

 

ข่าวล่าสุด