จับตาปรากฏการณ์ ซุปเปอร์เอลนีโญ จ่อแตะระดับประวัติศาสตร์ปลายปี 2026 เสี่ยงดันอุณหภูมิพุ่งทะลุ 44 องศาเซลเซียส พร้อมกระทบภัยแล้งไทยขั้นวิกฤต

รองศาสตราจารย์ ดร. ว่าที่ร้อยตรี เจษฎา เด่นดวงบริพันธ์ นักชีววิทยาและนักสื่อสารวิทยาศาสตร์ชาวไทยที่มีชื่อเสียงโด่งดังในโลกออนไลน์ ปัจจุบันดำรงตำแหน่งอาจารย์ประจำภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย ได้โพสต์เฟซบุ๊ก ให้ความรู้ว่า องค์การบริหารมหาสมุทรและบรรยากาศแห่งชาติสหรัฐฯ หรือโนอา (NOAA) ออกประกาศเตือนภัยปรากฏการณ์เอลนีโญ (El Niño Advisory) ฉบับล่าสุด

บ่งชี้ว่าอุณหภูมิผิวน้ำทะเลในมหาสมุทรแปซิฟิกกำลังพุ่งสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ค่าดัชนีชี้วัดสำคัญอย่าง Niño 3.4 ในเดือนสิงหาคมแตะระดับบวก 1.8 องศาเซลเซียส ตัวเลขนี้เฉียดเข้าใกล้เกณฑ์บวก 2.0 องศาเซลเซียส ซึ่งจัดเป็นระดับซุปเปอร์เอลนีโญ

แบบจำลองสภาพภูมิอากาศประเมินว่า มีโอกาสมากกว่า 90% ที่จะเกิดเอลนีโญระดับรุนแรงมากในช่วงฤดูใบไม้ร่วงและฤดูหนาวปี 2026-2027 ของซีกโลกเหนือ ข้อมูลยังชี้โอกาสสูงถึง 75% ในช่วงเดือนตุลาคมถึงธันวาคม 2026 ที่ปรากฏการณ์นี้จะทวีความรุนแรงทำลายสถิติสูงสุดนับตั้งแต่เริ่มเก็บข้อมูลในปี 1950 การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวส่งสัญญาณเตือนถึงสภาพอากาศแปรปรวนที่จะเกิดขึ้นทั่วโลก

หากสถานการณ์ขยับขึ้นสู่ระดับซุปเปอร์เอลนีโญ ประเทศไทยมีแนวโน้มได้รับผลกระทบทางสภาพอากาศอย่างหนัก ปริมาณฝนรวมทั้งปีอาจลดต่ำลงอย่างมาก เกิดภาวะฝนทิ้งช่วงยาวนานตั้งแต่กลางฤดูฝนข้ามไปจนถึงฤดูแล้ง ปริมาณน้ำต้นทุนในเขื่อนขนาดใหญ่ทั่วประเทศ โดยเฉพาะภาคเหนือ ภาคกลาง และภาคตะวันออกเฉียงเหนือ มีความเสี่ยงลดลงสู่ระดับวิกฤต ส่งผลกระทบโดยตรงต่อน้ำกินน้ำใช้

ภาคการเกษตรจะเผชิญความเสียหายจากภัยแล้ง พืชเศรษฐกิจที่ใช้น้ำมากอย่างข้าวนาปรัง อ้อย และมันสำปะหลังอาจต้องจำกัดการใช้น้ำหรือลดพื้นที่เพาะปลูก สวนผลไม้เสี่ยงยืนต้นตาย ผลผลิตปศุสัตว์อย่างนมและไข่อาจลดลงจากภาวะสัตว์เลี้ยงเครียดเพราะความร้อน

ด้านอุณหภูมิ ประเทศไทยมีโอกาสเผชิญคลื่นความร้อนรุนแรง อุณหภูมิในฤดูร้อนอาจพุ่งสูงเกิน 40 ถึง 44 องศาเซลเซียส ดัชนีความร้อนเสี่ยงแตะระดับอันตราย ก่อให้เกิดโรคลมแดดได้ง่ายขึ้น ความแห้งแล้งสะสมยังเป็นเชื้อเพลิงชั้นดีให้เกิดไฟป่า ส่งผลให้ปัญหาฝุ่นควัน PM2.5 ในช่วงต้นปีทวีความรุนแรงและปกคลุมยาวนานกว่าเดิม

นอกจากนี้ การใช้พลังงานไฟฟ้าจะพุ่งสูงขึ้นเป็นประวัติการณ์จากภาระทำความเย็น ราคาอาหารในท้องตลาดมีแนวโน้มแพงขึ้นจากผลผลิตขาดแคลน อุณหภูมิน้ำทะเลที่สูงขึ้นผิดปกติยังเร่งให้เกิดปัญหาปะการังฟอกขาวเป็นวงกว้าง ทั้งในฝั่งอ่าวไทยและทะเลอันดามัน ส่งผลกระทบต่อระบบนิเวศรวมถึงการท่องเที่ยวทางทะเลในระยะยาว

อ้างอิงจาก: Jessada Denduangboripant