จากรายชื่อหนังกว่า 323 เรื่อง คณะกรรมการจากหลายอาชีพพิจารณาคัดเลือกหนังที่มีคุณค่าความสำคัญทางประวัติศาสตร์ อิทธิพลต่อสังคม วัฒนธรรม และศิลปะ ก่อนยกย่องภาพยนตร์ 12 เรื่องให้ได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกภาพยนตร์ของชาติ  ซึ่งหอภาพยนตร์ (องค์การมหาชน) กระทรวงวัฒนธรรม จัดพิธีประกาศรายชื่อภาพยนตร์มรดกภาพยนตร์ของชาติ  เนื่องในวันอนุรักษ์ภาพยนตร์ไทย ซึ่งตรงกับวันที่ 4 ตุลาคมของทุกปี  โดยนายประสพ เรียงเงิน ปลัดกระทรวงวัฒนธรรม เป็นประธาน ซึ่งปีนี้จัดต่อเนื่องเป็นปีที่ 16 ทำให้ภาพยนตร์ที่ได้รับการขึ้นทะเบียนมรดกชาติมีจำนวนทั้งหมด 275 เรื่อง

สำหรับปีนี้มีภาพยนตร์เด่นอย่าง เฉิ่ม… (2548) หนังไทยที่สะท้อนสังคมช่วงทศวรรษ 2540 และเป็นผลงานการแสดงที่พลิกบทบาทของ หม่ำ จ๊กมก ที่มาประกบคู่กับ นุ่น-วรนุช อัศวินดาบกายสิทธิ์ (2513) ผลงานการแสดงสู่ระดับสากลครั้งแรกและครั้งเดียวของ มิตร ชัยบัญชา ภาพยนตร์เรื่องแรกและเรื่องเดียวที่ มิตร ชัยบัญชา ได้เดินทางไปสู่ระดับสากลเพื่อร่วมงานกับสตูดิโอต่างประเทศที่ฮ่องกงอย่างเต็มตัวก่อนที่มิตร ชัยบัญชา จะก่อนที่จะเกิดโศกนาฏกรรมการเสียชีวิตของมิตร ในวันที่ 8 ตุลาคม 2513 ถ่ายทำควบคู่กันไป 2 ฉบับ ได้แก่ ฉบับนางเอกไต้หวัน กว่าน หลิง และฉบับนางเอกไทย เพชรา เชาวราษฎร์ , แสงศตวรรษ (2549) ภาพยนตร์ไทยเรื่องแรกที่เข้าสายประกวดหลักของเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติเวนิส แต่กลับถูกเซนเซอร์ในเมืองไทย จนกลายเป็นประเด็นให้เกิดกระแสการรณรงค์เรื่องการยกเลิกเซนเซอร์

 แผ่นดินของเรา (2519) ภาพยนตร์ที่สร้างจากนวนิยายชิ้นเอกของ มาลัย ชูพินิจ นักเขียนชั้นครู ผู้มีวาระครบรอบ 120 ปีชาตกาลในปีนี้ และมีภาพยนตร์ที่เกี่ยวเหตุการณ์ 6 ตุลาซึ่งมีวาระครบรอบ 50 ปีในปีนี้ อย่าง ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับเหตุการณ์เมื่อ 6 ตุลาคม 2519 ภาพยนตร์ที่ผลิตโดยหน่วยงานความมั่นคง เพื่อชี้แจงหลังเกิดเหตุการณ์ปราบปรามการชุมนุม 6 ตุลา ในมุมมองของรัฐ ดาวคะนอง (2559) หนังที่ ใหม่ อโนชา สุวิชากรพงศ์ นำเรื่องราวเหตุการณ์ 6 ตุลา มารื้อถอนโครงสร้างตีความผ่านศิลปะภาพยนตร์ 

แล้วยังมีโขน ภาพยนตร์บันทึกการแสดงโขนชักรอกหน้าพระที่นั่ง เรื่องรามเกียรติ์ ตอนศึกมังกรกัณฐ์ เมื่อปี พ.ศ. 2472 ที่เป็นมรดกคุณค่าทางประวัติศาสตร์การแสดงของไทยที่มีนักแสดงเด็กในวันนั้นเติบโตขึ้นมาเป็นนักแสดงโขนชั้นครู อย่าง อาจารย์อาคม สายาคม

 [กรุภาพยนตร์ของหมอบุญส่ง เลขะกุล] หนังของหมอผู้เป็นบิดาแห่งการอนุรักษ์ของชาติ ที่จับกล้องบันทึกทั้งเรื่องราวส่วนตัว งานแพทย์ งานโฆษณา รวมถึงหนังบันทึกภาพสัตว์ป่าและ นิยมไพรสมาคม เพื่อรณรงค์และบุกเบิกการอนุรักษ์ธรรมชาติในประเทศไทย

 [กรรมวิธีทำเฮโรอีน] หนังบันทึกกระบวนการผลิตเฮโรอีนจากแหล่งผลิตที่เป็นศูนย์กลางของโลกในช่วงทศวรรษ 2500 WESTWÄRTS…Südostasiatinnen in der BRD สารคดีเกี่ยวกับผู้หญิงไทยในเยอรมัน ปี พ.ศ. 2532 ก่อนที่กำแพงเบอร์ลินจะล่มสลาย [กรุภาพยนตร์กลุ่มชาติพันธุ์ในไทยจาก Encyclopaedia Cinematographica] จดหมายเหตุภาพเคลื่อนไหวสำหรับการศึกษามานุษยวิทยาชาติพันธุ์ที่สมบูรณ์ที่สุดชุดหนึ่งที่สร้างขึ้นเมื่อปี 2507-2508

แสงศตวรรษ ภาพยนตร์ของอภิชาติพงศ์ วีระเศรษฐกุล ที่อาจจะเป็นหนังเกี่ยวกับวิชาชีพหมอที่ซื่อสัตย์และสมจริงที่สุดในประวัติศาสตร์ภาพยนตร์ไทย และเป็นภาพยนตร์ไทยเรื่องแรกที่เข้าสายประกวดหลักของเทศกาลภาพยนตร์นานาชาติเวนิส หนึ่งในสามเทศกาลสำคัญของโลกในปี 2549 และเป็นภาพยนตร์ที่มีประเด็นโด่งดังเมื่อหนังกลับมาที่ไทยด้วยการโดนเซนเซอร์ จนเกิดกระแสการรณรงค์ให้แก้กฎหมาย และให้ยกเลิกการสั่งตัดภาพยนตร์

 สำหรับหนังไทยที่ตีตรามรดกชาติ หอภาพยนตร์เตรียมนำภาพยนตร์เหล่านี้ออกฉายตามช่องทางต่างๆ ไม่ว่าจะเป็นในโรงภาพยนตร์ Facebook YouTube Tiktok ของหอภาพยนตร์ รวมถึงการจัดงานเสวนาถึงภาพยนตร์ และการให้บริการในห้องสมุดและโสตทัศนสถาน เชิด ทรงศรี ของหอภาพยนตร์ ติดตามรายละเอียดได้ที่ www.fapot.or.th หรือที่เฟซบุ๊กช่อง หอภาพยนตร์ Thai Film Archive