ดอกบัวที่โยนจากมือผู้คนริมคลองลอยลงสู่เรือหลวงพ่อโต เป็นภาพที่เกิดขึ้นทุกปีในอำเภอบางพลี จังหวัดสมุทรปราการ เบื้องหลังภาพดังกล่าวไม่ใช่เพียงพิธีกรรมทางศาสนา หากมีเรื่องราวของน้ำใจและการแบ่งปันระหว่างผู้คนต่างถิ่น กลายเป็นประเพณีที่สืบทอดมาหลายชั่วอายุคน “ประเพณีรับบัว” หรือที่ชาวบ้านเรียกว่า “วันโยนบัว” จึงเป็นทั้งเรื่องราวของความศรัทธาและร่องรอยวิถีชีวิตริมน้ำที่ยังปรากฏให้เห็นในปัจจุบัน

จุดเริ่มต้นของประเพณีเกิดขึ้นในยุคที่การเดินทางทางน้ำเป็นเส้นทางหลักของผู้คน โดยชาวไทยเชื้อสายรามัญจากแถบเมืองพระประแดงเดินทางมาทำนาหาเลี้ยงชีพในอำเภอบางพลี เมื่อถึงเทศกาลออกพรรษา พวกเขาจะเดินทางกลับไปทำบุญที่บ้านเกิด และต้องการดอกบัวหลวงเพื่อนำไปบูชาพระ ชาวบางพลีซึ่งมีดอกบัวขึ้นอยู่มากจึงช่วยกันเก็บดอกบัวมามอบให้ ด้วยการโยนจากริมตลิ่งลงสู่เรือของผู้ที่พายผ่านไปมา

หลวงพ่อโตองค์จำลองท่ามกลางดอกบัวจากศรัทธาชาวพุทธ

การโยนดอกบัวในครั้งนั้นมีจุดเริ่มต้นจากความเอื้อเฟื้อระหว่างคนในชุมชน ไม่ได้เกิดขึ้นจากพิธีการที่กำหนดไว้ล่วงหน้า แต่เมื่อธรรมเนียมดังกล่าวได้รับการสืบทอดต่อกันมา ก็ได้ผูกโยงเข้ากับความศรัทธาที่ชาวบางพลีมีต่อ “หลวงพ่อโต” พระพุทธรูปศักดิ์สิทธิ์คู่บ้านคู่เมือง จนพัฒนาเป็นประเพณีรับบัวที่มีพิธีแห่หลวงพ่อโตจำลองทางน้ำเป็นส่วนสำคัญ และได้รับการขึ้นทะเบียนเป็นมรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรมของชาติไทย

ปัจจุบันประเพณีรับบัวจัดขึ้นเป็นประจำในช่วงเทศกาลออกพรรษา โดยในปี 2569 ได้จัดงานขึ้นภายใต้แนวคิด “สืบสานประเพณีรับบัว 1 เดียวในโลก ตำนานแห่งสายน้ำของชาวบางพลี” โดยมีกำหนดจัดงานระหว่างวันนี้–27 ตุลาคม ณ วัดบางพลีใหญ่ใน พระอารามหลวง อำเภอบางพลี จังหวัดสมุทรปราการ

หลังจากโยนบัวเจ้าหน้าที่ในขบวนจะโยนบัวกลับให้นำไปบูชา 

กิจกรรมสำคัญคือขบวนเรือแห่หลวงพ่อโตจำลอง ซึ่งอัญเชิญองค์หลวงพ่อโตขึ้นประดิษฐานบนบุษบกที่ตกแต่งอย่างงดงาม ก่อนล่องไปตามคลองสำโรง ท่ามกลางประชาชนที่มารออยู่สองฝั่งคลอง เมื่อขบวนเรือเคลื่อนผ่าน ผู้คนจะโยนดอกบัวหลวงลงสู่เรือเพื่อสักการะและอธิษฐานขอพร ดอกบัวที่ถูกส่งจากฝั่งลงสู่ขบวนเรือจึงเป็นภาพสำคัญของประเพณี และเป็นที่มาของชื่อเรียกวันโยนบัว เมื่อขบวนสิ้นสุดประชาชนยังสามารถนำดอกบัวมาสักการะได้โดยหลวงพ่อโตจำลองจะประดิษฐานอยู่บนเรือ 2 คืน (25-26 ตุลาคม )

งานวันโยนบัว หนึ่งเดียวในโลก ยิ่งใหญ่ด้วยพลังศรัทธา

นอกเหนือจากพิธีแห่หลวงพ่อโตและการโยนดอกบัว งานยังมีขบวนเรือผ้าป่า เรือสร้างสรรค์ และเรือตลกขบขัน ตลอดจนการขับร้องเพลงเหย่ยและเพลงเรือ ซึ่งสะท้อนความสนุกสนานและวิถีชีวิตของชุมชนริมน้ำ กิจกรรมเหล่านี้แสดงให้เห็นว่าประเพณีรับบัวไม่ได้มีเพียงมิติทางศาสนา แต่ยังเกี่ยวข้องกับวัฒนธรรมท้องถิ่นและการมีส่วนร่วมของคนในชุมชนด้วย

ประเพณีรับบัว วิถีวัฒนธรรมงดงามคู่สายน้ำ

เมื่อมองย้อนกลับไปจากจุดเริ่มต้นที่ชาวบางพลีแบ่งปันดอกบัวให้ผู้เดินทาง จนถึงวันที่ผู้คนมารวมตัวกันริมคลองเพื่อร่วมพิธี จะเห็นได้ว่าความหมายของประเพณีไม่ได้อยู่ที่จำนวนดอกบัวหรือความคึกคักของขบวนเรือเท่านั้น แต่อยู่ในเรื่องราวของน้ำใจ ความศรัทธา และความสัมพันธ์ระหว่างผู้คนที่ถูกส่งต่อผ่านธรรมเนียมเดิม แม้วิถีชีวิตจะเปลี่ยนไปตามกาลเวลา แต่ประเพณีรับบัวยังคงเป็นส่วนหนึ่งของอัตลักษณ์ชาวบางพลี และเป็นหลักฐานของวัฒนธรรมที่เติบโตขึ้นจากวิถีชีวิตริมสายน้ำ