มหาสารคาม ร่วม สสส. ผนึกพลังภาคีเครือข่าย ใช้ข้อมูล-กลไกเป็นฐานสร้าง “เมืองสุขภาวะ” ยกระดับความร่วมมือจากหมู่บ้าน ตำบล อำเภอ สู่ระดับจังหวัด

วันที่ 30 ต.ค.2569 ​ที่ห้องประชุมองค์การบริหารส่วนตำบลนาสีนวล ต.นาสีนวล อ.พยัคฆ์ภูมิพิสัย จ.มหาสารคาม ได้จัดเวทีแลกเปลี่ยนเรียนรู้กลไกขับเคลื่อนงานจังหวัดมหาสารคามเมืองสุขภาวะ โดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อแลกเปลี่ยนเรียนรู้กลไกการขับเคลื่อนงานสุขภาวะชุมชนระดับจังหวัดแบบบูรณาการทุกมิติ พร้อมกับรับฟังข้อคิดเห็นต่อทิศทางและโอกาสในการพัฒนาการขับเคลื่อนงานสร้างเสริมสุขภาพโดยใช้ชุมชนท้องถิ่นเป็นฐานด้วย

​ในงานดังกล่าวมีภาคีเครือข่ายสร้างเสริมสุขภาพเข้าร่วมกว่า 300 คน ไม่ว่าจะเป็น คณะกรรมการบริหารแผน คณะที่ 3 สำนัก 3 สสส., คณะกรรมการกำกับทิศทางของแผนสุขภาวะชุมชน ผู้ทรงคุณวุฒิ สำนักต่างๆ ของ สสส. นำโดย ดร.นพ.พิศิษฐ์ ศรีประเสริฐ กรรมการกองทุน สสส. และประธานกรรมการบริหารแผนคณะที่ 3, ดร.นิสา รัตนดิลก ณ ภูเก็ต ผู้อำนวยการสำนักสนับสนุนสุขภาวะชุมชน (สำนัก 3)

พร้อมด้วย, ผอ.สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ เขต 7 , รองนายแพทย์ สสจ. , ผู้แทน อบจ. ,องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเครือข่ายร่วมสร้างชุมชนท้องถิ่นน่าอยู่ในจังหวัดมหาสารคาม, สมาคมฮักแพง เบิ่งแงง คนมหาสารคาม , มหาวิทยาลัยมหาสารคาม และภาคีเครือข่ายสร้างเสริมสุขภาพในจังหวัดมหาสารคาม

อาทิ สภาองค์กรชุมชน เครือข่ายปลอดเหล้า เครือข่ายอาหารปลอดภัย สภาองค์กรของผู้บริโภคจังหวัด

​นายประยูร พันศิริ นายกองค์การบริหารส่วนตำบลนาสีนวล กล่าวต้อนรับและย้ำถึงภารกิจองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นว่า ทาง อบต.นาสีนวล ให้ความสำคัญกับการสร้างคุณภาพชีวิตที่ดีให้กับพี่น้องประชาชน และเชื่อมั่นว่าสุขภาพที่ยั่งยืนนั้น เริ่มต้นที่ชุมชนและเติบโตได้ด้วยความร่วมมือกับภาคีทุกภาคส่วน โดยใช้ข้อมูลเป็นฐาน เพื่อให้ประชาชนมีสุขภาพที่ดี มีความสุข ซึ่งจะนำไปสู่ความร่วมมือใหม่ๆ หรือต่อยอดและขยายผลจนเป็นรูปธรรมในงานสร้างเสริมสุขภาพต่อไป

​ขณะที่ นายสุเมธ ปานจำลอง นายกสมาคมสถาบันจัดการความรู้เกษตรกรรมยั่งยืน ในฐานะผู้รับผิดชอบ “โครงการสานพลังเครือข่ายร่วมขับเคลื่อนจังหวัดมหาสารคามสู่เมืองสุขภาวะ” กล่าวรายงานถึงความเป็นมาของโครงการว่า การบูรณาการงานในจังหวัดมหาสารคาม

เริ่มจากภาคประชาชน นำโดย กลุ่มสภาฮักแพงเบิ่งแงงคนมหาสารคาม กับอีกหลายภาคส่วน ทั้ง อปท. ภาครัฐ ภาคเอกชน เอ็นจีโอ ฝ่ายวิชาการ และกลุ่มองค์กรพี่น้องในพื้นที่ รวมตัวกันด้วยเจตจำนงที่จะร่วมกันพัฒนาจังหวัดและเมืองมหาสารคาม โดยต้องการพื้นที่และบทบาทในการจัดการปัญหาของตนเอง ไม่ใช่รอเพียงนโยบายจากภาครัฐ
​

เป้าหมายหลักของโครงการนี้ คือการสร้างความเข้มแข็งให้คนในชุมชนท้องถิ่น โดยเชื่อว่าปัญหาสามารถแก้ไขได้ด้วยความร่วมมือจากคนข้างล่าง ผ่านการทำงาน 2 ทิศทาง คือการเชื่อมโยงกับนโยบายจังหวัด เช่น การเข้าร่วมในนโยบายที่ภาครัฐประกาศ และการสร้างรูปธรรมจากฐานรากด้วยงบประมาณที่ สสส.สนับสนุน เป็นเครื่องมือในการปฏิบัติการร่วม จัดความสัมพันธ์ และสร้างกลไกใหม่ในระดับหมู่บ้าน ตำบล และอำเภอ เพื่อให้คนในพื้นที่มีข้อมูลเท่าทันและออกแบบการจัดการปัญหาได้ด้วยตนเอง

​“ขณะเดียวกันภาคประชาสังคมจะเป็นผู้เชื่อมโยง เติมข้อมูล และกระตุ้นให้เกิดความร่วมมือระหว่างคนในพื้นที่ โดยเฉพาะการสร้าง “กลไก” การทำงาน ซึ่งถือเป็นหัวใจสำคัญและเครื่องมือในการสร้างความเข้มแข็งของชุมชนท้องถิ่นและผู้นำ ทำให้เกิดการทำงานร่วมกันอย่างมีประสิทธิภาพ ไม่ใช่ต่างคนต่างทำ” นายสุเมธ กล่าว

ด้าน ดร.นพ.พิศิษฐ์ ศรีประเสริฐ กรรมการกองทุน สสส. และประธานกรรมการบริหารแผน คณะที่ 3 กล่าวว่า สสส. ได้เข้ามาสนับสนุนการทำงานสร้างเสริมสุขภาพในพื้นที่จังหวัดมหาสารคามมาอย่างต่อเนื่องและยาวนานกว่า 10 ปีแล้ว โดยสนับสนุนให้พื้นที่ต่างๆ ทำงานร่วมกันในทุกภาคส่วน โดยเฉพาะ 4 เสาหลัก ไม่ว่าจะเป็น ท้องถิ่น ท้องที่ ภาครัฐ และภาคประชาชนที่มีกลุ่มสภาฮักแพงเบิ่งแงงคนมหาสารคามเป็นกำลังหลักในการทำงาน

ซึ่งการขับเคลื่อนของมหาสารคามได้พุ่งเป้าไปที่การทำให้พี่น้องประชาชนมีสุขภาพดี อายุยืนยาว และสิ่งแวดล้อมดี โดยเน้นไปที่การหาสาเหตุของความเจ็บป่วยด้วยโรค NCDs อย่างเบาหวาน ความดัน โรคหัวใจ ในคนวัยทำงานและผู้สูงอายุ และอีกเรื่องที่เน้นก็คือเรื่องโภชนาการของเด็ก เสริมการเรียนรู้ให้เด็กเกี่ยวกับการรับประทาน ว่าทำอย่างไรไม่ให้อ้วน หรือรับประทานหวานมันเค็มจนนำไปสู่การเจ็บป่วยด้วยโรค NCDs ก่อนวัยอันควร

​อนึ่งเครือข่ายภาคประชาสังคมร่วมกับจังหวัดมหาสารคาม ภายใต้การสนับสนุนของ สำนัก 3 สสส. ได้ดำเนินโครงการสานพลังเครือข่ายร่วมขับเคลื่อนจังหวัดมหาสารคามสู่เมืองสุขภาวะ ถือเป็นการยกระดับความร่วมมือจากระดับตำบล อำเภอ และจังหวัด ให้ภาคีที่เกี่ยวข้องร่วมกันมองเห็นปัญหา วางแผน ใช้ทรัพยากรและติดตามผล

โดยมีข้อมูลชุมชนเป็นฐานสำคัญในการตัดสินใจ ซึ่งโครงการกำหนดประเด็นเร่งด่วน 3 ด้าน ได้แก่ การป้องกันและควบคุมโรคไม่ติดต่อเรื้อรัง (NCDs) ผ่านเรื่องอาหารปลอดภัยและการลดปัจจัยเสี่ยง เช่น เหล้าและบุหรี่, การส่งเสริมคุณภาพชีวิตผู้สูงอายุ และ การส่งเสริมพัฒนาการเด็กปฐมวัย

​เป้าหมายนี้สอดคล้องกับแผนพัฒนาจังหวัดมหาสารคามระยะ 20 ปี พ.ศ. 2566–2585 ที่ตั้งเป้าให้ประชาชนมีอายุเฉลี่ย 94 ปี และมีอายุเฉลี่ยของการมีสุขภาพดี 86.5 ปี ภายในปี 2585 อีกทั้งยังเกิดความก้าวหน้าเชิงนโยบายหลังจังหวัดประกาศใช้ธรรมนูญสุขภาพจังหวัดมหาสารคามเมื่อวันที่ 28 พฤษภาคม 2568 โดยมีประเด็นการส่งเสริม ป้องกัน และลดภัยจากโรค NCDs เป็นหนึ่งในหัวใจสำคัญ