เชียงราย น้ำประปาบ้านแก่นเหนือ อ.เชียงของ พบสารหนูสูง 41 เท่า สั่งห้ามใช้น้ำประปาบริโภค งดเจาะบ่อบาดาล เทศบาลฯซื้อแจกน้ำประปา แก้ไขปัญหาเฉพาะหน้า นายอำเภอนัดประชุมติดตามสถานการณ์ 17 พ.ย.นี้

เมื่อวันที่ 15 พฤศจิกายน 2569 ผู้สื่อข่าวรายงานสถานการณ์การปนเปื้อนสารพิษในแม่น้ำสาย อ.แม่สาย จ.เชียงราย ยังคงเป็นปัญหาที่ส่งผลกระทบต่อประชาชนและสิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่อง

เกี่ยวกับเรื่องนี้ เมื่อวานนี้ (14 พ.ย. 69) นายชาญ ตาไคล้ นายกเทศมนตรีตำบลห้วยซ้อ เปิดเผยถึงสถานการณ์ของน้ำประปาชุมชนบ้านแก่นเหนือ ต.ห้วยซ้อ อ.เชียงของ และอีกหลายชุมชนที่พบสารหนูและสารโลหะหนักปนเปื้อนในน้ำบาดาลสูง จากข้อมูลกรมทรัพยากรธรณี กรมอนามัยแจ้งว่า ต.ห้วยซ้อ ตั้งอยู่ในแนวสายแร่ทองคำ เมื่อเดือน มิ.ย.ได้ส่งตัวอย่างน้ำไปตรวจสารปนเปื้อนโลหะหนัก อยู่ที่ 21 พารามิเตอร์ ผลตรวจวิเคราะห์ของกรมอนามัย พบค่าการปนเปื้อนสารหนูอยู่ที่ 0.415 มก./ล. (เกินมาตรฐาน 41 เท่า) และฟลูออไรด์ 6.37 มก./ล. (เกินมาตรฐาน 6.37 เท่า) ซึ่งขณะนี้ทางเทศบาลได้เร่งแก้ไขปัญหาการปนเปื้อนสารหนูในน้ำประปาชุมชน บ.แก่นเหนือ ด้วยการล้างระบบกรองเปลี่ยน สารกรองใหม่ พบค่าสารหนูลดลงครึ่งหนึ่ง เหลือระดับ 0.2 มก./ล. (20 เท่า)

ส่วนการแก้ปัญหาเร่งด่วนได้ประชาสัมพันธ์ให้ชาวบ้านบ้านแก่นเหนือ ห้ามใช้น้ำประปาชุมชนบริโภค และแจ้งให้ชาวบ้านแก่นเหนือหรือพื้นที่ที่มีค่าสารหนูเกิน มารับน้ำเพื่อการบริโภคได้ฟรีที่ สำนักงานเทศบาลตำบลห้วยซ้อ ซึ่งได้ติดตั้งระบบกรอง RO สำหรับการบริโภคไว้ ผ่านการตรวจเรียบร้อยแล้วผ่านเกณฑ์มาตรฐานความปลอดภัย โดยใช้ได้ทั้งดื่ม ทำอาหาร แปรงฟัน แช่ข้าว ฯ ป้องกันสารหนูเข้าสู่ร่างกาย

 

 

อย่างไรก็ตาม การแก้ปัญหาที่ต้นเหตุอย่างยั่งยืนเป็นเรื่องสำคัญ การที่พื้นที่ตำบลห้วยซ้อตั้งอยู่ในแนวสายแร่ทองคำ ทำให้แหล่งน้ำใต้ดินแทบทุกบ่อมีสารหนูปนเปื้อนที่เข้มข้นแตกต่างกันไป และขณะนี้ยังงดการเจาะบ่อบาดาลใหม่ เพราะเจาะในพื้นที่เดิมก็ยังคงพบสารหนูอยู่ดี

ผู้สื่อข่าวสอบถามว่าก่อนหน้านี้ได้ติดตั้งระบบกรอง 4-5 หมู่บ้านไปแล้ว แต่ไม่กรองโลหะหนักนั้นเพราะอะไร นายกเทศมนตรี ต.ห้วยซ้อ กล่าวว่า เนื่องจากช่วงนั้นยังไม่ตรวจพบเรื่องสารหนู ขอบเขตงานจึงระบุเพียงการกรองน้ำให้ใส สะอาด ปรับค่าความเป็นกรด-ด่าง กำจัดสนิมเหล็ก และลดแบคทีเรีย ซึ่งตัวเครื่องสามารถทำหน้าที่เหล่านั้นได้ตามมาตรฐาน แต่ไม่ได้ออกแบบมาเพื่อกำจัดสารหนูโดยเฉพาะ

ขณะนี้ในส่วนการแก้ไขระยะยาว จะลดการพึ่งพาน้ำบาดาลและหันมาใช้แหล่งน้ำดิบจากแหล่งน้ำผิวดินแทน โดยจะแก้ปัญหาให้ 4 หมู่บ้านในโซนบ้านแก่นที่กำลังประสบปัญหา ได้แก่ บ.แก่นเหนือ หมู่ 3 บ.แก่นสะลอง หมู่ 23, บ.แก่น หมู่ 14 ได้ประชุมร่วมกับผู้ใหญ่บ้านทั้ง 3 หมู่บ้าน ได้ข้อสรุปร่วมกันว่า จะดึงน้ำดิบจาก อ่างเก็บน้ำห้วยแยกซ้าย บ.เนินสมบูรณ์ หมู่ 8 มาผลิตน้ำประปาให้ทั้ง 3 หมู่บ้าน

ทั้งนี้ อ่างเก็บน้ำห้วยแยกซ้าย เพิ่งได้รับการถ่ายโอนให้เทศบาลดูแล จะประสานทหารเข้ามาขุดลอกขยายพื้นที่ให้มีความจุน้ำประมาณ 540,000 ลูกบาศก์เมตร จากเดิมที่ไม่ถึง 500,000 ลูกบาศก์เมตร ปัจจุบันน้ำใส ตรวจเบื้องต้นแล้วไม่พบสารหนูหรือสารพิษปนเปื้อน และมีปริมาณเพียงพอต่อการบริหารจัดการให้ทั้ง 4 หมู่บ้าน โดยมีแผนการดำเนินงานวันที่ 16 พ.ย.นี้ จะสำรวจเส้นทางออกแบบวางท่อประปาระยะทาง 8 กม.งบประมาณไม่เกิน 800,000 บาท เตรียมพิจารณาในสภาปลายเดือน และคาดว่าวางท่อใช้งานได้ภายในเดือนหน้า

ด้านนายสุรเชษฐ์ พุ้ยน้อย นายอำเภอเชียงของ จ.เชียงราย กล่าวว่า ได้นัดประชุมคณะกรรมการบริหารจัดการน้ำอุปโภคบริโภค อ.เชียงของ วันที่ 17 พ.ย. เพื่อติดตามสถานการณ์ หลังประชุมครั้งแรกและเสนอประเด็นปัญหาการปนเปื้อนสารหนูในแหล่งน้ำบาดาล พื้นที่ อ.เชียงของ ปนเปื้อนสูง และประปา อ.เชียงของ ได้เข้าไปตรวจพบว่าสามารถผลิตน้ำประปาได้ปลอดจากปนเปื้อนสารหนู แม้มีการขุดทรายกลางแม่น้ำโขงที่ ห่างไป 10 กม.

  

 

อ.เชียงของ ได้จัดตั้งคณะกรรมการฯ ติดตามสถานการณ์เพราะ อ.เชียงของ เป็นหนึ่งใน 3 อำเภอ ของเชียงราย ที่พื้นที่ติดแม่น้ำโขง มีการตรวจพบตะกอนดินปนเปื้อนโลหะหนัก จึงต้องเฝ้าระวังการปนเปื้อนเข้าสู่ห่วงโซ่อาหารและสุขภาพ นอกจากเฝ้าระวังความเสี่ยงของประปาชุมชนที่อยู่ติดแม่น้ำโขง คณะกรรมการฯ ได้สำรวจผลการดำเนินการของกิจการประปาชุมชนเกี่ยวกับคุณภาพน้ำส่วนใหญ่ไม่ผ่าน และยังมีโลหะหนักเกินในบางพื้นที่อยู่ระหว่างการส่งตัวอย่างน้ำตรวจแล็บ ซึ่งจะมีการติดตามผลต่อเนื่อง