บ้านที่มีต้นไม้สีเขียวอยู่ตามมุมห้องมักให้ความรู้สึกสดชื่นและผ่อนคลาย บางบ้านเลือกวางมอนสเตอร่าใบใหญ่ข้างโซฟา แขวนพลูด่างริมหน้าต่าง หรือจัดแจกันลิลลี่บนโต๊ะอาหาร แต่สำหรับคนเลี้ยงแมว ความสวยงามของต้นไม้เพียงอย่างเดียวอาจไม่เพียงพอต่อการตัดสินใจ
แมวบางตัวชอบกัดใบไม้ เล่นกับกิ่งก้านที่ห้อยลงมา หรือสำรวจต้นไม้ที่เพิ่งนำเข้าบ้าน หากเผลอกินพืชที่มีพิษเข้าไป อาจเกิดอาการเจ็บป่วยตั้งแต่เล็กน้อยไปจนถึงอันตรายต่อชีวิต
ข้อมูลจากสมาคมป้องกันการทารุณสัตว์แห่งสหรัฐอเมริกา (ASPCA) ระบุว่า ไม้ประดับหลายชนิดมีสารที่เป็นอันตรายต่อแมว แต่ระดับความรุนแรงแตกต่างกัน บางชนิดทำให้ปากระคายเคือง ขณะที่บางชนิดอาจทำลายไตหรือตับอย่างรุนแรง
ก่อนเลือกต้นไม้มาตกแต่งบ้าน จึงควรรู้จักพืชทั้ง 10 ชนิดต่อไปนี้ รวมถึงความเสี่ยงที่แตกต่างกันของแต่ละชนิด
1. ลิลลี่ (Lily) ดอกไม้สวยที่อาจทำให้แมวไตวายชื่อวิทยาศาสตร์: Lilium spp. และ Hemerocallis spp.
ลิลลี่เป็นไม้ดอกที่มีรูปทรงสง่างาม กลีบดอกขนาดใหญ่และสีสันหลากหลาย นิยมใช้จัดแจกันประดับบ้าน โดยเฉพาะบริเวณห้องรับแขกหรือโต๊ะอาหาร
แม้จะเป็นดอกไม้ที่ได้รับความนิยม แต่ลิลลี่แท้ในสกุล Lilium และเดย์ลิลลี่ในสกุล Hemerocallis ถือเป็นพืชที่อันตรายต่อแมวอย่างมาก เพราะอาจทำให้เกิดภาวะไตวายเฉียบพลัน
ลิลลี่ที่ต้องระวัง ได้แก่ ลิลลี่เอเชีย ลิลลี่อีสเตอร์ ลิลลี่ไทเกอร์ และลิลลี่สตาร์เกเซอร์ โดยทุกส่วนของต้นมีความเป็นพิษ รวมถึงใบ ดอก ก้าน และเกสร
แมวไม่จำเป็นต้องกัดกินดอกไม้โดยตรง เพราะเพียงเลียเกสรที่ติดอยู่บนขน หรือดื่มน้ำจากแจกันที่แช่ลิลลี่ ก็อาจได้รับสารพิษเข้าสู่ร่างกาย
อาการแรกมักเริ่มจากอาเจียน ซึม และเบื่ออาหารภายใน 12 ชั่วโมง ก่อนพบสัญญาณของไตเสียหายในช่วง 12 ถึง 24 ชั่วโมง และอาจเกิดไตวายภายใน 1 ถึง 3 วันหากไม่ได้รับการรักษา
ข้อควรระวัง: บ้านที่มีแมวควรหลีกเลี่ยงลิลลี่ทั้งสองกลุ่ม ไม่ว่าจะเป็นต้นไม้กระถางหรือดอกไม้ในแจกัน หากสงสัยว่าแมวสัมผัสหรือกินเข้าไป ต้องรีบพาไปพบสัตวแพทย์ทันที แม้ยังไม่มีอาการผิดปกติ
2. ปรงญี่ปุ่น (Sago Palm) ไม้ประดับที่มีพิษรุนแรงต่อตับชื่อวิทยาศาสตร์: Cycas revoluta
ปรงญี่ปุ่นเป็นไม้ประดับที่มีลำต้นแข็งและใบเรียวยาวแผ่ออกจากยอด ลักษณะคล้ายต้นปาล์มขนาดเล็ก นิยมปลูกในสวนหรือกระถางสำหรับตกแต่งบริเวณบ้าน
แม้จะมีรูปลักษณ์เรียบง่าย แต่ปรงญี่ปุ่นมีสารไซคาซิน (Cycasin) ซึ่งเป็นพิษต่อตับของสัตว์เลี้ยง
สารพิษพบได้ทุกส่วนของต้น โดยเฉพาะเมล็ด หากแมวกินเข้าไปอาจมีอาการอาเจียน ถ่ายเป็นเลือด ซึม ตัวเหลือง และเกิดความผิดปกติของการแข็งตัวของเลือด
ในกรณีรุนแรง สารพิษอาจทำให้ตับวายและเสียชีวิตได้ แม้ได้รับการรักษาแล้วก็ยังมีความเสี่ยงเกิดภาวะแทรกซ้อน
ข้อควรระวัง: ไม่ควรปลูกปรงญี่ปุ่นในบริเวณที่แมวเข้าถึง หากสงสัยว่ากินส่วนใดส่วนหนึ่งของต้น ต้องพาไปโรงพยาบาลสัตว์ทันที
ชื่อวิทยาศาสตร์: Epipremnum aureum
พลูด่างเป็นไม้ประดับที่พบได้บ่อยในบ้านไทย ด้วยใบรูปหัวใจสีเขียวแต้มเหลือง ปลูกได้ทั้งในดินและน้ำ อีกทั้งยังเลี้ยงได้ในบริเวณที่มีแสงสว่างทางอ้อม
หลายบ้านนิยมแขวนกระถางหรือปล่อยให้เถาเลื้อยลงจากชั้นวาง แต่เถาที่ห้อยลงมาอาจดึงดูดให้แมวใช้เท้าตะปบหรือกัดเล่น
พลูด่างมีผลึกแคลเซียมออกซาเลตชนิดไม่ละลายน้ำ เมื่อแมวเคี้ยวใบหรือก้าน ผลึกขนาดเล็กคล้ายเข็มจะทำให้เกิดอาการเจ็บและระคายเคืองภายในช่องปาก
แมวที่ได้รับพิษอาจน้ำลายไหล ใช้อุ้งเท้าปัดปาก อาเจียน หรือกลืนอาหารลำบาก โดยทั่วไปอาการจะจำกัดอยู่ที่บริเวณปากและทางเดินอาหาร
ข้อควรระวัง: ควรเก็บเถาพลูด่างให้พ้นบริเวณที่แมวเข้าถึง โดยเฉพาะบ้านที่เลี้ยงแมวชอบกัดหรือคาบใบไม้
4. มอนสเตอร่า (Monstera) ใบแฉกสวยที่ไม่เหมาะกับแมวชอบแทะชื่อวิทยาศาสตร์: Monstera deliciosa
มอนสเตอร่าเป็นไม้ประดับยอดนิยมในบ้านสไตล์โมเดิร์นและทรอปิคัล จุดเด่นคือใบขนาดใหญ่ที่มีรอยเว้าและช่องฉลุตามธรรมชาติ
เมื่อเติบโตเต็มที่ ใบอาจแผ่กว้างจนอยู่ในระดับที่แมวเอื้อมถึงได้ แม้จะวางกระถางไว้บนพื้นหรือบนขาตั้งต้นไม้
มอนสเตอร่ามีผลึกแคลเซียมออกซาเลตชนิดเดียวกับที่พบในพลูด่าง หากแมวกัดกินจะทำให้ปากและลิ้นระคายเคือง อาจมีอาการน้ำลายไหล อาเจียน หรือกลืนลำบาก
พิษของมอนสเตอร่าโดยทั่วไปไม่ได้ทำให้เกิดไตวายแบบลิลลี่ แต่หากแมวมีอาการปวดปากมากหรือกินอาหารไม่ได้ ควรให้สัตวแพทย์ตรวจอาการ
ชื่อวิทยาศาสตร์: Dieffenbachia spp.
สาวน้อยประแป้งเป็นไม้ใบที่มีลวดลายสีขาว ครีม และเขียวอ่อนสลับกันบนแผ่นใบ นิยมปลูกในกระถางเพื่อแต่งบ้านหรือสำนักงาน
ภายในเนื้อเยื่อของต้นมีผลึกแคลเซียมออกซาเลต เมื่อแมวกัดกินจะทำให้เกิดอาการแสบปาก น้ำลายไหล และกลืนลำบาก
แมวบางตัวอาจไม่ยอมกินอาหารเพราะเจ็บปาก ส่วนอาการบวมรุนแรงจนกระทบทางเดินหายใจพบได้น้อย แต่หากเกิดขึ้นต้องได้รับการรักษาฉุกเฉิน
ข้อควรระวัง: ไม่ควรวางกระถางในจุดที่แมวสามารถกัดใบหรือก้านได้ และควรเก็บเศษใบที่หล่นจากการตัดแต่งออกจากพื้นทันที
ชื่อวิทยาศาสตร์: Zamioculcas zamiifolia
กวักมรกตเป็นไม้ประดับที่มีใบสีเขียวเข้มเป็นมัน ก้านใบตั้งตรง และมีรูปทรงเป็นระเบียบ เหมาะกับการตกแต่งพื้นที่ขนาดเล็ก
จุดเด่นคือทนต่อสภาพแสงภายในอาคารและไม่ต้องรดน้ำบ่อย จึงเป็นต้นไม้ที่คนมีเวลาน้อยนิยมปลูก
อย่างไรก็ตาม ใบและก้านของกวักมรกตมีผลึกแคลเซียมออกซาเลต หากแมวกัดกินอาจเกิดอาการปวดปาก น้ำลายไหล อาเจียน และไม่อยากอาหาร
ความเป็นพิษโดยทั่วไปอยู่ในกลุ่มที่ก่อการระคายเคือง ไม่ใช่กลุ่มที่ทำลายตับหรือไตอย่างรุนแรงจากสารพิษแบบปรงญี่ปุ่นและลิลลี่
7. เดหลี (Peace Lily) มีคำว่าลิลลี่ แต่พิษไม่เหมือนลิลลี่แท้ชื่อวิทยาศาสตร์: Spathiphyllum spp.
เดหลีเป็นไม้ประดับที่มีใบเขียวเข้มเป็นมัน และกาบหุ้มช่อดอกสีขาว นิยมปลูกในบริเวณแสงรำไรเพื่อเพิ่มความสดชื่นให้ภายในบ้าน
แม้ภาษาอังกฤษจะเรียกว่า Peace Lily แต่เดหลีไม่ได้เป็นลิลลี่แท้ และไม่มีกลไกก่อไตวายแบบลิลลี่สกุล Lilium
สารที่ต้องระวังคือผลึกแคลเซียมออกซาเลต ซึ่งทำให้แมวเจ็บปาก น้ำลายไหล และอาเจียนเมื่อกัดกิน
ความแตกต่างของเดหลีกับลิลลี่แท้เป็นเรื่องสำคัญ เพราะต้นไม้ที่มีคำว่า Lily ในชื่อไม่ได้มีพิษชนิดเดียวกันเสมอไป
แต่ไม่ได้หมายความว่าเดหลีปลอดภัยต่อแมว ผู้เลี้ยงยังควรป้องกันไม่ให้แมวกัดกินใบหรือกาบหุ้มช่อดอก
8. บอนสี (Caladium) ใบหลากสีที่ต้องระวังทั้งต้นชื่อวิทยาศาสตร์: Caladium spp.
บอนสีเป็นไม้ประดับที่โดดเด่นเรื่องลวดลายและสีสันของใบ มีทั้งสีเขียว ขาว ชมพู และแดง บางสายพันธุ์มีเส้นใบตัดกับพื้นใบอย่างชัดเจน
บอนสีเหมาะกับการปลูกในกระถางบริเวณที่ได้รับแสงสว่างเหมาะสม แต่สำหรับบ้านที่มีแมว ต้นไม้ชนิดนี้ต้องระวังเป็นพิเศษ
เนื้อเยื่อของบอนสีมีผลึกแคลเซียมออกซาเลต หากแมวกัดใบ ก้าน หรือส่วนของต้น อาจเกิดอาการปวดและบวมในช่องปาก น้ำลายไหล อาเจียน หรือกลืนอาหารลำบาก
แม้จะมีพิษคล้ายพลูด่างและมอนสเตอร่า แต่ไม่ควรปล่อยให้แมวกินแล้วรอดูอาการโดยไม่ปรึกษาสัตวแพทย์ โดยเฉพาะเมื่อมีอาการเจ็บปากมากหรือบวมผิดปกติ
9. ลิ้นมังกร (Snake Plant) ไม้ทรงตั้งที่มีสารซาโปนินชื่อวิทยาศาสตร์: Dracaena trifasciata ชื่อเดิม Sansevieria trifasciata
ลิ้นมังกรเป็นไม้ประดับที่มีใบยาวตั้งตรง ลวดลายสีเขียวสลับเทา บางสายพันธุ์มีขอบใบสีเหลือง นิยมวางตามมุมห้องหรือบริเวณหน้าต่าง
ต่างจากไม้ประดับหกชนิดก่อนหน้า ลิ้นมังกรมีสารในกลุ่มซาโปนิน (Saponins) ซึ่งอาจก่ออาการผิดปกติในระบบทางเดินอาหารเมื่อแมวกินเข้าไป
อาการที่พบได้คือคลื่นไส้ อาเจียน และท้องเสีย โดยความรุนแรงขึ้นอยู่กับปริมาณที่กินและสุขภาพของแมว
แม้ใบลิ้นมังกรจะค่อนข้างแข็ง แต่แมวบางตัวอาจกัดปลายใบเล่น โดยเฉพาะลูกแมวที่กำลังสำรวจสิ่งแวดล้อม
10. ว่านหางจระเข้ (Aloe Vera) พืชสมุนไพรที่แมวไม่ควรกัดกินชื่อวิทยาศาสตร์: Aloe vera
ว่านหางจระเข้เป็นไม้อวบน้ำที่มีใบหนา ภายในมีเจลใส นิยมปลูกตามระเบียงหรือริมหน้าต่างที่ได้รับแสงแดด
แม้มนุษย์จะนำเจลจากว่านหางจระเข้มาใช้ในผลิตภัณฑ์ดูแลผิว แต่การที่แมวกินส่วนของต้นเข้าไปอาจทำให้เจ็บป่วยได้
ว่านหางจระเข้มีสารซาโปนินและแอนทราควิโนน โดยเฉพาะสารในยางบริเวณใต้ผิวใบ ซึ่งเกี่ยวข้องกับอาการอาเจียน ท้องเสีย และซึม
ส่วนเจลใสภายในใบมีความเป็นพิษต่ำกว่ายาง แต่ไม่ควรนำมาให้แมวกินหรือใช้รักษาแมวด้วยตัวเอง เพราะต้นสดยังมีส่วนประกอบอื่นที่อาจก่ออาการผิดปกติได้
แมวเผลอกินต้นไม้มีพิษ ต้องทำอย่างไรเมื่อพบว่าแมวกำลังกัดกินต้นไม้ที่อาจมีพิษ ให้แยกแมวออกจากบริเวณนั้นทันที และเก็บต้นไม้ให้พ้นการเข้าถึงเพื่อป้องกันการกินเพิ่ม
จากนั้นตรวจสอบชนิดพืชและส่วนที่แมวอาจกินเข้าไป หากไม่ทราบชื่อ ให้ถ่ายภาพใบ ก้าน ดอก และลักษณะโดยรวมของต้นไว้ เพื่อให้สัตวแพทย์ช่วยระบุชนิด
หากสงสัยว่าแมวกินลิลลี่แท้ เดย์ลิลลี่ หรือปรงญี่ปุ่น ต้องรีบพาไปโรงพยาบาลสัตว์ทันที แม้ยังไม่มีอาการ เพราะสารพิษอาจเริ่มทำลายอวัยวะภายในก่อนแสดงความผิดปกติให้เห็น
สำหรับพืชชนิดอื่น ควรติดต่อสัตวแพทย์เพื่อประเมินความเสี่ยง โดยเฉพาะเมื่อแมวมีอาการน้ำลายไหลมาก อาเจียนซ้ำ ซึม ไม่กินอาหาร หรือกลืนลำบาก
หากแมวหายใจผิดปกติ ชัก หรือหมดสติ ต้องพาไปโรงพยาบาลสัตว์ฉุกเฉินโดยไม่รอดูอาการ
สิ่งที่ไม่ควรทำคือพยายามทำให้แมวอาเจียนเอง หรือป้อนเกลือ น้ำมัน ยา และสารต่าง ๆ เพื่อหวังล้างพิษ เพราะอาจทำให้อันตรายเพิ่มขึ้น ควรให้สัตวแพทย์เป็นผู้แนะนำการรักษา
อยากปลูกต้นไม้ในบ้านที่มีแมว เลือกอะไรแทนได้บ้างคนรักต้นไม้ยังสามารถจัดมุมสีเขียวในบ้านได้ โดยเลือกพืชที่ฐานข้อมูล ASPCA ระบุว่าไม่เป็นพิษต่อแมว เช่น
เศรษฐีเรือนใน (Spider Plant) ชื่อวิทยาศาสตร์ Chlorophytum comosum เป็นไม้ใบเรียวยาว มีลวดลายสีเขียวสลับขาว เหมาะกับกระถางแขวนหรือมุมที่มีแสงสว่างทางอ้อม
เฟิร์นบอสตัน (Boston Fern) ชื่อวิทยาศาสตร์ Nephrolepis exaltata มีใบเป็นพุ่มอ่อนช้อย ชอบความชื้นและแสงรำไร เหมาะกับการตกแต่งมุมบ้านที่ต้องการบรรยากาศเขียวชอุ่ม
กล้วยไม้ฟาแลนนอปซิส (Phalaenopsis Orchid) ชื่อวิทยาศาสตร์ Phalaenopsis spp. เป็นกล้วยไม้ดอกสวยที่เหมาะสำหรับผู้ชอบไม้ดอกประดับบ้าน โดย ASPCA จัดอยู่ในกลุ่มไม่เป็นพิษต่อแมว
อย่างไรก็ตาม ต้นไม้ที่ไม่เป็นพิษไม่ได้หมายความว่าแมวสามารถกินได้อย่างปลอดภัยทุกปริมาณ เพราะการกินใบไม้จำนวนมากอาจทำให้ระบบทางเดินอาหารระคายเคืองได้
นอกจากนี้ควรระวังปุ๋ย ยาฆ่าแมลง และสารเคมีที่ใช้ดูแลต้นไม้ ซึ่งอาจเป็นอันตรายต่อแมวแม้ตัวพืชจะไม่เป็นพิษก็ตาม
ก่อนซื้อไม้ประดับต้นใหม่ จึงควรตรวจสอบชื่อวิทยาศาสตร์และความเป็นพิษให้แน่ชัด โดยเฉพาะบ้านที่มีแมวชอบกัดใบไม้ เพราะการเลือกต้นไม้ตั้งแต่แรกย่อมช่วยลดความเสี่ยงได้มากกว่าการรอแก้ปัญหาเมื่อแมวได้รับพิษแล้ว
Contact to : xlf550402@gmail.com
Copyright © boyuanhulian 2020 - 2023. All Right Reserved.